अस्मद् शब्द रूप — Asmad Shabd Roop in Sanskrit

अस्मद् (Asmad) — First Person Pronoun (उत्तम पुरुष)

विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन प्रथमा | अहम् (Aham) | आवाम् (Aavam) | वयम् (Vayam) द्वितीया | माम् / मा | आवाम् / नौ | अस्मान् / नः तृतीया | मया | आवाभ्याम् | अस्माभिः चतुर्थी | मह्यम् / मे | आवाभ्याम् / नौ | अस्मभ्यम् / नः पञ्चमी | मत् / मद् | आवाभ्याम् | अस्मत् षष्ठी | मम / मे | आवयोः / नौ | अस्माकम् / नः सप्तमी | मयि | आवयोः | अस्मासु

Note: • '/' से अलग किए गए रूप संक्षिप्त प्रयोग (लुप्त रूप) हैं — ये अव्ययवत प्रयोग होते हैं • नौ = द्विवचन का संक्षिप्त रूप • नः = बहुवचन का संक्षिप्त रूप • मे = एकवचन षष्ठी/चतुर्थी का संक्षिप्त रूप

प्रत्येक विभक्ति का अर्थ:

1. प्रथमा विभक्ति (कर्ता — Subject): • एकवचन: अहम् — I (मैं) • बहुवचन: वयम् — We (हम) • उदाहरण: अहम् पठामि = I read (मैं पढ़ता हूँ) • वयम् पठामः = We read (हम पढ़ते हैं)

2. द्वितीया विभक्ति (कर्म — Object): • एकवचन: माम् — me (मुझे) • बहुवचन: अस्मान् — us (हमें) • उदाहरण: गुरुः माम् पश्यति = The teacher sees me

3. तृतीया विभक्ति (करण — by/with): • एकवचन: मया — by me (मेरे द्वारा) • बहुवचन: अस्माभिः — by us • उदाहरण: मया लिखितम् = Written by me

4. चतुर्थी विभक्ति (सम्प्रदान — for/to): • एकवचन: मह्यम् — for me (मेरे लिए) • बहुवचन: अस्मभ्यम् — for us • उदाहरण: माता मह्यम् दुग्धम् ददाति = Mother gives milk to me

5. पञ्चमी विभक्ति (अपादान — from): • एकवचन: मत् — from me (मुझसे) • बहुवचन: अस्मत् — from us • उदाहरण: भीत्या मत् दूरं गच्छति = He goes far from me out of fear

6. षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध — of/belonging to): • एकवचन: मम — my/of me (मेरा) • बहुवचन: अस्माकम् — our (हमारा) • उदाहरण: एतत् मम गृहम् = This is my house • एतत् अस्माकम् विद्यालयः = This is our school

7. सप्तमी विभक्ति (अधिकरण — in/at): • एकवचन: मयि — in me (मुझमें) • बहुवचन: अस्मासु — in us • उदाहरण: मयि विश्वासः अस्ति = There is faith in me

अस्मद् शब्द रूप याद करने के टिप्स:

प्रथमा (Subject forms) - सबसे महत्वपूर्ण: • एकवचन: अहम् (I) • द्विवचन: आवाम् (We two) • बहुवचन: वयम् (We)

षष्ठी (Possessive forms) - अक्सर पूछे जाते हैं: • एकवचन: मम (My) • द्विवचन: आवयोः (Of us two) • बहुवचन: अस्माकम् (Our)

तृतीया (Instrumental): • एकवचन: मया (By me) • बहुवचन: अस्माभिः (By us)

युष्मद् शब्द रूप (द्वितीय पुरुष — You) के लिए: • एकवचन प्रथमा: त्वम् (You) • बहुवचन प्रथमा: यूयम् (You all)

सम्बन्ध: • अस्मद् = उत्तम पुरुष (First Person: I/We) • युष्मद् = मध्यम पुरुष (Second Person: You) • तत्/एतत्/यत् आदि = प्रथम पुरुष (Third Person: He/She/It)