A Sanskrit application for sick leave (अवकाशार्थं प्रार्थना-पत्रम्) is a formal letter written to the principal or class teacher requesting leave due to illness. It is a standard writing exercise for Class 6 to 10 Sanskrit students. The letter uses simple Sanskrit sentences in formal patra-lekhan style.
Sanskrit sick leave application = अवकाशार्थं प्रार्थना-पत्रम्।
Begin: सेवायाम्, प्रधानाचार्य महोदय — (To, The Principal).
Key phrase: सविनयं निवेदयामि यत् (I humbly submit that).
अस्वस्थः (male) / अस्वस्था (female) = unwell; ज्वरः = fever.
End: भवदीयः छात्रः / भवदीया छात्रा — (Your student, m/f).
Used in NCERT Sanskrit (Ruchira series) Class 6–10 patra-lekhan exercises.
Format (Sanskrit Patra):
सेवायाम्, प्रधानाचार्य महोदय/महोदया, [विद्यालय का नाम], [नगर]
दिनांकः — [DD/MM/YYYY]
विषयः — अस्वस्थतायाः कारणेन अवकाशार्थं प्रार्थना-पत्रम्
महोदय/महोदया,
सविनयं निवेदयामि यत् अहम् अद्य अत्यन्तम् अस्वस्थः/अस्वस्था अस्मि। ज्वरेण/खांसीना/शिरोवेदनया पीडितः/पीडिता अस्मि। चिकित्सकेन [दिनाङ्कपर्यन्तम्] विश्रामः कर्तव्यः इति उक्तम्। अतः दिनांकात् [तारीख] पर्यन्तम् [संख्या] दिनानां कृते अवकाशः प्रदातव्यः। कृपया अनुग्रहं कृत्वा अवकाशं स्वीकुर्वन्तु।
भवदीयः/भवदीया छात्रः/छात्रा, [नाम] कक्षा — [कक्षा संख्या]
Sample Letter (Complete):
सेवायाम्, प्रधानाचार्य महोदयः, केन्द्रीय विद्यालय, नई दिल्ली
दिनांकः — ०६/०५/२०२६
विषयः — अस्वस्थतायाः कारणेन अवकाशार्थं प्रार्थना-पत्रम्
महोदय,
सविनयं निवेदयामि यत् अहम् अद्यतः अत्यन्तम् अस्वस्थः अस्मि। मह्यम् तीव्रः ज्वरः अस्ति। चिकित्सकेन त्रिदिनानाम् विश्रामः कर्तव्यः इति उक्तम् अस्ति। अतः दिनांक ०७/०५/२०२६ तः ०९/०५/२०२६ पर्यन्तम् त्रयाणां दिनानां कृते अवकाशः अनुग्राह्यः।
भवदीयः छात्रः, रामः शर्मा कक्षा — नवमी (९) अनुक्रमांकः — १५
Translation (English): To, The Principal, Kendriya Vidyalaya, New Delhi
Date: 06/05/2026
Subject: Application for sick leave
Respected Sir,
I humbly submit that I am very unwell today. I have high fever. The doctor has advised rest for three days. Therefore, I request leave for three days from 07/05/2026 to 09/05/2026.
Your student, Ram Sharma, Class 9, Roll No. 15
Key Sanskrit Vocabulary:
| Sanskrit | Meaning |
|---|---|
| सविनयं निवेदयामि | I humbly submit |
| अस्वस्थः/अस्वस्था | Unwell (m/f) |
| ज्वरः | Fever |
| चिकित्सकः | Doctor |
| अवकाशः | Leave |
| अनुग्राह्यः | Kindly grant |
| भवदीयः/भवदीया | Yours (m/f) |
A Sanskrit sick leave application begins with: सेवायाम्, प्रधानाचार्य महोदय (To, The Principal). State the reason: सविनयं निवेदयामि यत् अहम् अस्वस्थः/अस्वस्था अस्मि। ज्वरः अस्ति (I am unwell. I have fever). Request leave: [X] दिनानां कृते अवकाशः अनुग्राह्यः (Please grant leave for [X] days). Close with: भवदीयः/भवदीया छात्रः/छात्रा, [Name], कक्षा [X].
अनेक शब्दों के लिए एक शब्द (One Word Substitution)
अनेक शब्दों के लिए एक शब्द की सूची: जो पढ़ा न हो = अनपढ़, जो दिखाई न दे = अदृश्य, जो मरे नहीं = अमर। परीक्षा उपयोगी 50+ उदाहरण।
अलंकार किसे कहते हैं? परिभाषा, प्रकार और उदाहरण
अलंकार काव्य की शोभा बढ़ाने वाले तत्व हैं। शब्दालंकार (अनुप्रास, यमक, श्लेष) और अर्थालंकार (उपमा, रूपक, उत्प्रेक्षा) के उदाहरण सहित परिभाषा।
कबीर दास का जीवन परिचय
कबीर दास का जीवन परिचय: जन्म 1398–1518 काशी (वाराणसी)। गुरु रामानंद। बीजक, साखी, सबद, रमैनी। निर्गुण भक्ति। Class 10 Hindi NCERT।
कमल का पर्यायवाची शब्द
Kamal ka paryayvachi shabd: पद्म, नलिन, पंकज, सरोज, नीरज, जलज, राजीव, अम्बुज, कुमुद, इंदीवर। 10+ synonyms of Kamal (lotus) in Hindi with meaning.
घर का पर्यायवाची शब्द (Ghar Ka Paryayvachi Shabd)
घर के पर्यायवाची शब्द: आवास, निवास, गृह, भवन, मकान, सदन, आलय, धाम। अर्थ और उदाहरण वाक्य सहित।
Turn this guide into revision flashcards, a practice exam, or an AI-generated podcast — free, no signup required.