राजनीश (Rajnish) एक संधि शब्द है। इसका संधि विच्छेद है: राजनि + ईश। यह स्वर संधि का एक प्रकार — दीर्घ संधि (Deergha Sandhi) का उदाहरण है। राजनीश का अर्थ है 'रात का स्वामी' अर्थात चंद्रमा।
राजनीश का संधि विच्छेद: राजनि + ईश।
संधि का प्रकार: स्वर संधि — दीर्घ संधि (इ + ई = ई)।
राजनीश का अर्थ: रात का स्वामी = चंद्रमा।
दीर्घ संधि नियम: जब 'इ/ई' के बाद 'इ/ई' आए तो 'ई' (दीर्घ) हो जाता है।
यह स्वर संधि के अंतर्गत आता है।
शब्द: राजनीश (Rajneesh / Rajnish) संधि विच्छेद: राजनि + ईश
विश्लेषण: • राजनि = रात का (राजनी = रात; रजनी/राजनी का संबंध कारक रूप) • ईश = स्वामी / ईश्वर • राजनि + ईश = रात का स्वामी = चंद्रमा
संधि का प्रकार: स्वर संधि → दीर्घ संधि (Deergha Sandhi)
नियम: जब 'इ' या 'ई' के बाद 'इ' या 'ई' आए तो दोनों मिलकर 'ई' (दीर्घ) हो जाते हैं। इ + ई = ई राजनि (अंत में 'इ') + ईश (प्रारंभ में 'ई') = राजनीश ('ई' दीर्घ)
दीर्घ संधि (Deergha Sandhi) नियम: • अ + अ = आ | जैसे: राम + अवतार = रामावतार • अ + आ = आ | जैसे: देव + आलय = देवालय • आ + अ = आ | जैसे: विद्या + अर्थी = विद्यार्थी • आ + आ = आ | जैसे: विद्या + आलय = विद्यालय • इ + इ = ई | जैसे: गिरि + इन्द्र = गिरींद्र • इ + ई = ई | जैसे: राजनि + ईश = राजनीश ✓ • ई + इ = ई | जैसे: मही + इन्द्र = महींद्र • ई + ई = ई | जैसे: नदी + ईश = नदीश • उ + उ = ऊ | जैसे: लघु + उत्तर = लघूत्तर • उ + ऊ = ऊ | जैसे: लघु + ऊर्मि = लघूर्मि
राजनीश = राजनि + ईश • राजनी / रजनी = रात (Sanskrit: रात्रि) • ईश = स्वामी / राजा / ईश्वर • राजनीश = रात का स्वामी = चंद्रमा
चंद्रमा के अन्य पर्यायवाची नाम: • शशि, इंदु, चाँद, विधु, सोम, मृगांक, सुधाकर, हिमकर
राजनीश का संधि विच्छेद है: राजनि + ईश। यह दीर्घ संधि का उदाहरण है (इ + ई = ई)। राजनीश का अर्थ है रात का स्वामी (चंद्रमा)।
राजनीश में स्वर संधि (दीर्घ संधि) है। राजनि के अंत में 'इ' और ईश के प्रारंभ में 'ई' मिलकर 'ई' (दीर्घ) बन जाते हैं। नियम: इ + ई = ई।
राजनीश का अर्थ है 'रात का स्वामी'। राजनि = रात (रजनी/राजनी), ईश = स्वामी/राजा। इसलिए राजनीश = चंद्रमा (रात का राजा/स्वामी)।
क्रिया के कितने भेद होते हैं? (Types of Verb in Hindi)
जानें हिंदी व्याकरण में क्रिया (Verb) के कितने भेद होते हैं। कर्म के आधार पर सकर्मक और अकर्मक क्रिया की पूरी भारी जानकारी और उदाहरण।
लघु कथा क्या है? (What is a Laghu Katha?)
जानें हिंदी साहित्य में 'लघु कथा' (Short Story) क्या होती है। परीक्षा में लघु कथा लेखन (Story Writing) के भारी नियम और शानदार उदाहरण।
लखनवी अंदाज़ (Lakhnavi Andaaz) - Class 10 Important Questions
CBSE Class 10 Hindi Chapter 'Lakhnavi Andaaz' ke most important board exam questions and answers. Nawab sahab aur kheera ki puri kahani.
Bimari Ke Karan Chhutti Ke Liye Prarthna Patra (Sick Leave Letter in Hindi)
Learn how to write a formal leave letter (Prarthna Patra) in Hindi for 7th class students. Easy format for sick leave application to the principal.
Samrat ka Striling (Ling Badlo)
Ling badlo of Samrat (सम्राट) = Samragyi (सम्राज्ञी) or Samrani. Samrat means emperor; its feminine is Samragyi meaning empress. Hindi ling badlo rules explained.
Turn this guide into revision flashcards, a practice exam, or an AI-generated podcast — free, no signup required.