गिरीश का संधि विच्छेद है: गिरि + ईश। यहाँ 'गिरि' के अंत में 'इ' और 'ईश' के प्रारंभ में 'ई' का मेल होता है। इ + ई = ई (दीर्घ संधि)। यह स्वर संधि का उदाहरण है।
गिरीश = गिरि + ईश (संधि विच्छेद)।
संधि: इ + ई = ई (दीर्घ संधि)।
संधि का प्रकार: स्वर संधि, दीर्घ संधि।
गिरीश का अर्थ: पर्वतों का स्वामी (शिव)।
इसी प्रकार: हरि + ईश = हरीश; मुनि + ईश = मुनीश।
समस्त पद: गिरीश संधि विच्छेद: गिरि + ईश
संधि नियम: इ + ई = ई (दीर्घ संधि) गिरि (इ) + ईश (ई) = गिरीश
संधि का प्रकार: स्वर संधि → दीर्घ संधि
अर्थ: गिरि = पर्वत ईश = स्वामी/ईश्वर गिरीश = पर्वतों का स्वामी = शिव
दीर्घ संधि का नियम: जब दो समान स्वर (ह्रस्व + ह्रस्व, दीर्घ + दीर्घ, या ह्रस्व + दीर्घ) पास आते हैं तो दीर्घ स्वर बनता है। अ/आ + अ/आ = आ इ/ई + इ/ई = ई उ/ऊ + उ/ऊ = ऊ
इ + इ = ई: कवि + इंद्र = कवींद्र गिरि + इंद्र = गिरींद्र
इ + ई = ई: गिरि + ईश = गिरीश ✓ मुनि + ईश = मुनीश हरि + ईश = हरीश
ई + इ = ई: नारी + इंद्र = नारींद्र
ई + ई = ई: नदी + ईश = नदीश मही + ईश = महीश
अ + अ = आ: राम + अवतार = रामावतार देव + आलय = देवालय
उ + उ = ऊ: भानु + उदय = भानूदय सु + उक्ति = सूक्ति
गिरीश = गिरि + ईश। इ + ई = ई (दीर्घ स्वर संधि)।
दीर्घ संधि (स्वर संधि)। गिरि का 'इ' और ईश का 'ई' मिलकर 'ई' बनाते हैं।
जब समान स्वर (इ+इ, इ+ई, ई+ई आदि) पास आते हैं तो दीर्घ स्वर बनता है। इ/ई + इ/ई = ई।
अनुप्रास अलंकार के 10 महत्वपूर्ण उदाहरण
Explore the best examples (Udaharan) of Anupras Alankar. Clear explanations of which letter (varn) is repeated in each Hindi poetry line.
अनुप्रास अलंकार — परिभाषा, भेद और उदाहरण
जानें अनुप्रास अलंकार की परिभाषा और आसान उदाहरण। तरनि तनूजा तट तमाल, चारु चंद्र की चंचल किरणें आदि हिंदी व्याकरण कक्षा 9/10 के लिए।
अनुप्रास अलंकार की परिभाषा और उदाहरण
Learn Anupras Alankar in Hindi Grammar. Read the exact definition of Anupras Alankar, its 5 sub-types, and the most famous examples for exam preparation.
अनुशासन का महत्व: विद्यार्थियों के लिए निबंध (Essay)
Read a comprehensive Hindi essay on Anushasan ka Mahatva (Importance of Discipline in Life). Suitable for class 8, 9, and 10 students.
अनुस्वार और अनुनासिक — अंतर और अभ्यास
Anuswar (ं) vs Anunasik (ँ) in Hindi: difference, rules, and 20 exercises. Anuswar is used before consonants; Anunasik (chandrabindu) for nasalized vowels.
Turn this guide into revision flashcards, a practice exam, or an AI-generated podcast — free, no signup required.